C.E. Chrysanthou Architects LLC
Χρύσανθος Η. Χρυσάνθου, Χριστίνα Χρυσάνθου
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΔΕΑ
Η χωροταξική και αρχιτεκτονική πρόταση καθορίζεται από τις πάρα κάτω βασικές αρχές:
- Η διατήρηση και ενίσχυση του τοπίου και των υφιστάμενων χαράξεων, με σκοπό την ενδυνάμωση του χωροταξικού σχεδιασμού ως χώρου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και εκπαίδευσης.
- Η πρόταση για κτήριο να εναρμονίζεται πλήρως με το τοπίο, αξιοποιώντας την υφιστάμενη τοπογραφία.
- Η ενδυνάμωση της σχέσης Κτηρίου – Πόλης και Φυτεμένου δώματος – Πάρκου.
- Η ένταξη των προτεινόμενων χρήσεων, με τρόπο που να μην επηρεάζει, αλλά απεναντίας να ενδυναμώνει τη βιοποικιλότητα και τις συνθήκες ανάπτυξης χλωρίδας και πανίδας της περιοχής.
- Η σύνδεση Κτηρίου με Πάρκο, με σκοπό την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
- Η ένταξη αρχιτεκτονικών στοιχείων και υλικοτήτων, που να σέβονται το φυσικό τοπίο και να εντάσσουν τις νέες κατασκευές στο ευρύτερο πλαίσιο.
- Την ένταξη περιβαλλοντικών στοιχείων, που να επιτυγχάνουν ιδανικές συνθήκες μικροκλίματος και ταυτότητα.
ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Η αρχιτεκτονική πρόταση απαντά σε ζητήματα λειτουργικότητας, ανταπόκρισης στο πρόγραμμα, ευαίσθητα περιβαλλοντικά θέματα, ενισχύει την εκπαιδευτική διαδικασία, διασφαλίζοντας την διατήρηση της χλωρίδας και πανίδας της περιοχής. Παράλληλα προτείνεται κτήριο τοπόσημο στην περιοχή, το οποίο προσδίδει ταυτότητα στην περιοχή, ανταποκρίνεται στον σχεδιασμό ενός σύγχρονου Περιβαλλοντικού Κέντρου, εντάσσει στοιχεία περιβαλλοντικού χαρακτήρα με σκοπό την ενίσχυση του μικροκλίματος και ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του εργοδότη.
Με την πρώτη επίσκεψη, ο χώρος επέβαλλε την αναγκαιότητα επανασχεδιασμού των ορίων μεταξύ Πόλης και Πάρκου, ούτως ώστε το έργο, να είναι αναγνωρίσιμο από την πόλη χωρίς να επηρεάζει αρνητικά την διαβίωση της χλωρίδας και πανίδας της περιοχής. Μια ελαφριά βύθιση, της τάξης των 120εκ. προσαρμόζει το κτήριο στην υφιστάμενη τοπογραφία και διαμορφώνεται το εξωτερικό έδαφος. Η κύρια όψη βλέπει προς την πόλη, ενώ παράλληλα με την ένταξη της κεκλιμένης βατής οροφής, επεκτείνεται το πάρκο πάνω από το κτήριο.
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ
Η περιοχή μελέτης αποτελεί μια μικρογραφία χερσονήσου, όπου στις 3 πλευρές της ορίζεται από την Αλυκή, ενώ στην μια ορίζεται από την πόλη και συγκεκριμένα από τον κύριο οδικό άξονα της λεωφόρου Φανερωμένης. Διατηρείτε η βασική χάραξη του υφιστάμενου συστήματος κυκλοφορίας, τροποποιώντας την μερικώς, ώστε να ενισχυθεί η συνδεσιμότητα και ο συνεχόμενος περίπατος στη φύση. Το πάρκο εμπλουτίζεται με πρόσθετες χρήσεις και θεματικές. Το κύριο σύστημα διακίνησης επεκτείνεται για να συμπεριλάβει τόσο την προβλεπόμενη πρόσβαση οχημάτων έκτακτης ανάγκης όσο και την προμήθεια του κυλικείου.
Το κεντρικό σύστημα κυκλοφορίας ενδυναμώνεται και ορίζεται μέσω της χρήσης ενιαίου ιδίου υλικού. Επίσης επί αυτού αρθρώνονται όλες οι προγραμματικές χρήσεις όπως η Κεντρική Πύλη Εισόδου, το κτήριο του Περιβαλλοντικού Κέντρου, το εκκλησάκι του Άγιου Χαράλαμπου, το Νέο Παρατηρητήριο και οι νέοι χώροι στάσεις και θέασης της Αλυκής.
Το πρωτεύον σύστημα μονοπατιών, οργανώνει την συνολική περιοχή της ανάπτυξης, καλύπτοντας τόσο τις βασικές οδεύσεις πεζών όσο και τον διάδρομο κυκλοφορίας υπηρεσιακών οχημάτων και οχημάτων έκτακτης ανάγκης. Το πλάτος της διαδρομής περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. Το δευτερεύον σύστημα μονοπατιών, αποτελούν περιπατητικές διαδρομές, που αφορούν αποκλειστική χρήση από πεζούς. Τα θεματικά μονοπάτια, αποτελούν δευτερεύουσες περιπατητικές διαδρομές, οι οποίες αφορούν αποκλειστική χρήση από πεζούς και οργανώνονται με βάση θεματικές σχετικές με την ανάδειξη και ενημέρωση για την χλωρίδα και πανίδα περιοχής.
Η περιοχή των πρώην κτηρίων του Λεπροκομείου, μετατρέπεται σε ένα πλατό που υποδέχεται σημεία στάσης και πανοραμικής θέασης προς την Αλυκή. Διαμορφώνεται σε άμεση σχέση με το πρωτεύον σύστημα κυκλοφορίας, σε περίοπτη θέση και περιλαμβάνει τοπιοτέχνηση, σύστημα από πέργολες, υπαίθριους καθιστικούς χώρους και διαδραστικά σημεία ενημέρωσης. Η χωροθέτηση του κτηρίου, ανταποκρίνεται με ευαισθησία στην περιοχή NATURA 2000. Το κτήριο οριοθετήται αυστηρά εντός των ορίων πλήρους ανάπτυξης σύμφωνα με τους όρους του διαγωνισμού. Η ελαφριά βύθιση του κτηρίου, ανταποκρίνεται με σεβασμό στην υφιστάμενη τοπογραφία, δίνοντας την δυνατότητα επιτυχημένης ένταξης των προγραμματικών χώρων, δημιουργώντας παράλληλα τις συνθήκες χρήσης της οροφής ως βατό δώμα.
Ο προσανατολισμός του κτηρίου εκφράζει την θέση, “Η Πόλη στην Πόλη και η Φύση στη Φύση”, στάση που εκφράζει ξεκάθαρα την περιβαλλοντική οπτική που προσεγγίζεται η περιοχή μελέτης. Εντοπίζοντας το ευαίσθητο όριο μεταξύ πόλης και περιοχής NATURA 2000, γίνεται αντιληπτό ότι η κτιριολογική ανάπτυξη, δεν αφορά μόνο την στέγαση των χώρων του Περιβαλλοντικού Κέντρου, αλλά αποτελεί και ευκαιρία επανασχεδιασμού και συμπλήρωσης του τοπίου από το πάρκο προς την πόλη και το αντίστροφο.
Το κτήριο ανοίγεται προς την πόλη, δημιουργώντας έτσι διάλογο με το δομήσιμο περιβάλλον, καθώς από την πόλη θα είναι αναγνωρίσιμη η ανάπτυξη, καθιστώντας στον επισκέπτη ξεκάθαρη την πορεία προς το Νέο Περιβαλλοντικό Κέντρο καθώς και την ιδιαιτερότητα του χώρου. Η οροφή του νέου Περιβαλλοντικού Κέντρου, εντάσσεται υπό κλίση, και αποτελεί επέκταση του Πάρκου των Αλυκών, ένα χώρο περιπάτου και εκπαίδευσης μέσα στην φύση. Η κίνηση αυτή, παραχωρεί πίσω στο Πάρκο όλη την έκταση που καταλαμβάνει το ίχνος του κτηρίου. Μέσω μιας οπής στην πλάκα, συνδέονται λειτουργικά κτήριο και οροφή. Οπή και μονοπάτια δημιουργούν σημεία αφετηρίας περίπατου στο πάρκο.
ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
Η χωροθέτηση των προγραμματικών χώρων σε ελαφριά βύθιση καθώς και η ένταξη βατού φυτεμένου δώματος ως μέρος του πάρκου, δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες λειτουργίας του Περιβαλλοντικού Κέντρου, ενισχύοντας παράλληλα το πάρκο. Ο προσανατολισμός του κτηρίου, δημιουργεί διάλογο με την Πόλη και καθιστά το κτήριο σημείο αναφοράς, επαναπροσδιορίζοντας τα όρια Πόλης – Πάρκου με δομήσιμα χαρακτηριστικά.
Η δημιουργία πεζοδρόμου που αποκολλάτε από το κύριο δίκτυο κυκλοφορίας με κατεύθυνση προς την είσοδο του κτηρίου με ελαφριά κλίση και η συνέχιση του με την εσωτερική κυκλοφορία του κτηρίου, “μυούν” τον επισκέπτη από την πρώτη στιγμή στην εμπειρία της αρχιτεκτονικής τοπίου και του κτηρίου.
Οι προγραμματικοί χώροι αρθρώνονται πάνω στη γραμμική αυτή ραχοκοκαλιά, η οποία ξεκινάει από την Κεντρική Είσοδο στο Πάρκο ως υπαίθριο μονοπάτι και αναπτύσσεται σε σύστημα κυκλοφορίας εντός του Περιβαλλοντικού Κέντρου, ενσωματώνοντας παράλληλα τους εκθεσιακούς χώρους του Κέντρου. Καθ΄ όλο το μήκος της κύριας όψης, υαλοστάσια και ένα σύστημα ηλιοπροστασίας φιλτράρει την άμεση ηλιακή ακτινοβολία και ρυθμίζει τις θερμικές συνθήκες εσωτερικά. Πίσω από ένα συνεχές καμπύλο τοιχίο, χωροθετούνται οι Χώροι Προσωπικού, το Εργαστήριο, οι Χώροι Υγιεινής επισκεπτών, το Κατάστημα και η Βιβλιοθήκη.
Επί της πρόσοψης χωροθετούνται οι βασικές χρήσεις που αφορούν, την Αίθουσα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, τον Χώρο Διαλέξεων, τους Εκθεσιακούς Χώρους και Κυλικείο. Οι κύριοι προγραμματικοί χώροι, διαθέτουν φυσικό φωτισμό και αερισμό. Το Εργαστήριο, διαθέτει μικρή εσωτερική αυλή, εξυπηρετώντας τις απαιτήσεις για φυσικό φωτισμό και αερισμό, διατηρώντας παράλληλα την ιδιωτικότητα του από το φυτεμένο δώμα.
Το Κυλικείο, χωροθετείτε σε συνέχεια της γραμμικής κυκλοφορίας, μέσω ημιυπαίθριων και ακάλυπτων χώρων, σε άμεση σχέση με τον άξονα σύνδεσης Περιβαλλοντικού Κέντρου και Πάρκου. Το βατό δώμα, προστατεύει το πάρκο από πιθανή οχληρία στο Κέντρο και γίνεται μέρος του Πάρκου, συνδέοντας το κτήριο με αυτό, με τον πιο αρμονικό τρόπο, δημιουργώντας ένα ενδιάμεσο χώρο εκπαίδευσης, ενώ παράλληλα οργανώνει χωροταξικά την περιοχή. Η κλίση του δώματος, επαναπροσδιορίζει τον ορίζοντα από το Πάρκο προς την Πόλη, επαναφέροντας τις συνθήκες οπτικής διαπερατότητας που απαιτεί η περιοχή, και εξαλείφοντας την οπτική και ηχητική ρύπανση.
ΕΙΣΟΔΟΣ ΠΑΡΚΟΥ – ΧΩΡΟΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ
Σημαντικό σημείο σύνδεσης της πόλης με το πάρκο, αποτελεί ο χώρος της Κεντρικής Εισόδου, ο οποίος διαμορφώνεται ώστε να εντείνει και να σηματοδοτήσει την Είσοδο στο Πάρκο. Δύο πετρόκτιστα τοιχία καθώς και η νέα φύτευση, σηματοδοτούν την Είσοδο.
Ο Χώρος Στάθμευσης, χωροθετείται στην περιοχή με την πυκνή βλάστηση και αποκρύπτεται εντελώς, ενώ ο χώρος βορειοδυτικά της εισόδου, υποδέχεται νέες φυτεύσεις, δημιουργώντας μια φυσική επέκταση του Πάρκου. Η πρόσβαση στον Χώρο Στάθμευσης, γίνεται πριν την Κεντρική Είσοδο του Πάρκου, ώστε τα οχήματα επισκεπτών να μην εισέρχονται εντός του Πάρκου. Τα μόνα οχήματα που δίνατε να εισέλθουν, εντός του πάρκου, θα είναι τα οχήματα ΑΜΕΑ, προσωπικού, τα υπηρεσιακά οχήματα, τα οχήματα εκτάκτου ανάγκης και τα ποδήλατα.
ΝΕΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΤΗΝΩΝ
Για το Παρατηρητήριο, επιλέγηκε το προτεινόμενο σημείο που βρίσκεται πλησιέστερα στην Αλυκή, καθώς αποτελεί το καταλληλότερο σημείο θέασης πτηνών στην ευρύτερη περιοχή. Η θέση του ευνοεί την πρόσβαση πεζών και ΑΜΕΑ, τόσο από το κύριο όσο και από το δευτερεύον δίκτυο μονοπατιών.
Δεδομένου του μήκους της διαδρομής προς το Παρατηρητήριο και της υψομετρικής διαφοράς στο σημείο, το Παρατηρητήριο βρίσκεται σε ύψος τεσσάρων μέτρων από το έδαφος, επιτρέποντας την βέλτιστη παρατήρηση προς την Αλυκή. Ο χώρος Παρατήρησης καλύπτεται από ξύλινη οροφή, για ολική απόκρυψη των επισκεπτών και ημιδιάτρητη στέγαση, με φύτευση, εκατέρωθεν της πρόσβασης, ώστε να προσφέρει μερική κάλυψη.
ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Η ευαίσθητα περιβαλλοντική φύση του έργου, επιβάλλει την ένταξη βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, τόσο στη κλίμακα του κτηρίου, όσο και στην ευρύτερη διαχείριση του masterplan. Η τυπολογία καθώς και η ογκοπλασία του κτηρίου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ελεγχόμενο ηλιασμό και αερισμό. Το ελαφρώς βυθισμένο κτήριο, δημιουργεί ιδανικές θερμικές συνθήκες. Το φυτεμένο δώμα, αποτελεί κυρίαρχο βιοκλιματικό στοιχείο στον σχεδιασμό, μειώνοντας σημαντικά τις ενεργειακές απαιτήσεις.
Στην ευρύτερη περιοχή του πάρκου, γίνονται οι ελάχιστες απαραίτητες παρεμβάσεις. Απομακρύνονται είδη φυτών τα οποία δρουν παρασιτικά και ενισχύονται οι φυτεύσεις με τοπική χλωρίδα ώστε σταδιακά να επανέλθει η πυκνότητα βλάστησης.
Αποφεύγεται η χρήση επιφανειών και υλικών που προκαλούν αντανακλάσεις ή συσσωρεύουν θερμότητα, όπως γυαλιά και ακάλυπτο μπετόν, και χρησιμοποιούνται υλικά και υφές που εναρμονίζονται με το φυσικό περιβάλλον και σέβονται τον υγροβιότοπο.
Η ίδια πρακτική ακολουθείτε στην επιλογή του αστικού εξοπλισμού και φωτισμού ολόκληρου του Πάρκου όπως και εντός και πέριξ του Περιβαλλοντικού Κέντρου. Η τυπολογία του κτηρίου περιορίζει σχεδόν στο 100% τον επηρεασμό του Πάρκου από τον φωτισμό του Κτηρίου. Τέλος, θα μπορούσε να κατασκευαστεί στέγαστρο με φωτοβολταϊκά πλαίσια στο Χώρο Στάθμευσης προσωπικού, ΑΜΕΑ και ποδηλάτων στην είσοδο του Πάρκου (εκτός προϋπολογισμού).
ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ
Ο Στατικός Φορέας αποτελείται από δομικά στοιχεία, από οπλισμένο σκυρόδεμα και μεταλλικά υποστυλώματα. Θα κατασκευαστεί οροφή, η οποία θα προνοεί επιπλέον φορτίο, καθώς θα είναι βατή και θα περιλαμβάνει χαμηλή φύτευση. Η θεμελίωση θα είναι συνδυασμός γενικής κοιτόστρωσης με πασσάλους αν απαιτηθεί.
ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
Η θέρμανση και η ψύξη του Έργου θα γίνεται με χρήση γεωθερμικού συστήματος, αξιοποιώντας τη μεγάλη έκταση του γηπέδου για τις γεωτρήσεις και των υπόγειων υδάτων. Οι αντλίες θερμότητας θα τοποθετηθούν στο μηχανοστάσιο, έτσι θα μείνει καθαρή η οροφή του κτηρίου. Φωτοβολταϊκά συστήματα, δύναται να ενταχθούν σε στέγαστρο στους χώρους στάθμευσης προσωπικού. Όλοι οι χώροι θα διαθέτουν επαρκή ανοίγματα, έτσι δεν θα απαιτηθεί δαπανηρό σύστημα εξαερισμού. Το σύστημα παροχής κρύου και ζεστού νερού, αποχετεύσεων, εγκαταστάσεις πυρόσβεσης, θα σχεδιαστούν και εγκατασταθούν σύμφωνα με τα πρότυπα και τις ανάγκες του κτηρίου.
ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
Ο πίνακας παροχής του κτηρίου θα εγκατασταθεί σε ειδικό δωμάτιο δίπλα από το δωμάτιο των Κεντρικών Πινάκων Διανομής. Από το σημείο αυτό, θα τροφοδοτούνται διάφοροι πίνακες στο κτήριο, από όπου θα τροφοδοτούνται τα επί μέρους κυκλώματα μικρής ισχύος. Ο φωτισμός θα είναι LED. Θα εφαρμοστούν όλες οι πρόνοιες ειδικού φωτισμού που απαιτούνται, λόγω της περιοχής NATURA 2000, τόσο στο κτήριο όσο και στο υπόλοιπο Πάρκο καθώς και στα συστήματα ελέγχου.
