Fatura Collaborative / Συνεργατικό Γραφείο Φατούρα
Μυρτώ Βραβοσινού, Αλεξάνδρα Βούγια, Θεοδόσης Ησαΐας, Πλάτων Ησαΐας, Γιανναντώνης Μουτσάτσος.
Συνεργάτριες:
Αθηνά Αμπατζιάδη, Στέλλα Δημοπούλου, Ελένη Μαδούρου, Μάριος-Αλέξανδρος Πουλημένος, Εύα Σταμνά.
Σύμβουλοι:
Γιώργος Δημόπουλος, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός
Δήμητρα Κωστή, Quantity Surveyor
Γιάννης Τσαφούλιας, Πολιτικός Μηχανικός
ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Βασική επιδίωξη μας ήταν η δημιουργία ενός οικιστικού συνόλου που προάγει τη συλλογική διάσταση της κοινωνικής κατοικίας, παραμένοντας ταυτόχρονα ευέλικτο, ανθρωποκεντρικό, οικείο, και ποιοτικό. Τα παραπάνω επιτυγχάνονται με τη χρήση και επαναδιαπραγμάτευση, με σύγχρονο τρόπο, δύο διαχρονικών κοινωνικών και χωρικών αρχετύπων, που απαντώνται τόσο στην παραδοσιακή και τη λαϊκή αρχιτεκτονική της Κύπρου, όσο και στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της Μεσογείου. Αυτά είναι:
– η «αυλή», και
– η «κεντρική σάλα».
Η «αυλή» αναφέρεται στον κεντρικό χώρο-συλλογικό/κοινόχρηστο κήπο, αιθριακής μορφής, ένα τυπολογικό στοιχείο με τεράστια κοινωνικά, χωρικά, λειτουργικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Η πυκνή και πλούσια φύτευση, με επιλεγμένα είδη της κυπριακής χλωρίδας, όπως χαρουπιές, αγριελιές και μουριές, τα υπαίθρια καθιστικά, η στροφή των μονάδων προς το εσωτερικό, η αξιοποίηση του βέλτιστου προσανατολισμού, δημιουργούν ένα περιβάλλον ευεξίας, άνεσης, παιχνιδιού και υπερηφάνειας για τους κατοίκους, προστατεύοντας και ενισχύοντας το αίσθημα συλλογικότητας μεταξύ τους, στο κατά τα άλλα αδιάφορο και ίσως αφιλόξενο περιαστικό περιβάλλον της Πάφου. Ο κήπος του νέου συγκροτήματος, ενθαρρύνει την κοινωνική επαφή μεταξύ των ενοίκων, δημιουργεί ένα σημείο αναφοράς στην ευρύτερη γειτονιά ενώ ενισχύει σημαντικά την ενεργειακή, περιβαλλοντική και λειτουργική βιωσιμότητα του οικιστικού συγκροτήματος.
Η «κεντρική σάλα», αυτός ο ευρηματικός πολυ-λειτουργικός χώρος της λαϊκής αρχιτεκτονικής, επανέρχεται στο προσκήνιο. Ο κεντρικός χώρος οργανώνει τις τυπικές κατόψεις των μονάδων σα μια «πεταλούδα» – με δύο ή τέσσερα δωμάτια ίδιου μεγέθους, και τους αντίστοιχους υπαίθριους χώρους και εξώστες να προκύπτουν εκατέρωθεν. Η “σάλα” προτάσσει ένα αντι-ιεραρχικό σύστημα διαμονής και οργάνωσης του καθημερινού βίου, χωρίς διαδρόμους και δυσάρεστους, συνήθως σκοτεινούς χώρους διανομής και κυκλοφορίας. Ταυτόχρονα, ενθαρρύνει νέα μοντέλα κατοίκησης που αναπτύσσονται στην Κύπρο και διεθνώς, ενώ αφομοιώνει και σύγχρονες προσεγγίσεις για την επιτέλεση και την αναπαραγωγική εργασία μέσα στο σπίτι.
Μια σειρά από κατώφλια και «χώρους-ανάμεσα», σε πολλαπλές κλίμακες, δημιουργούν τις απαραίτητες συνδέσεις και ήπιες μεταβάσεις μεταξύ διαφορετικών προγραμματικών και λειτουργικών ενοτήτων, εισάγοντας πολλαπλές υλικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές ποιότητες. Χαρακτηριστικά τέτοια σημεία είναι η κύρια είσοδος, από τη δυτική γωνία του οικοπέδου, το πέρασμα από το κέντρο της νοτιοανατολικής πλευράς, οι κοινόχρηστοι, ημι-υπαίθριοι χώροι των κλιμακοστασίων, τα φυτεμένα αίθρια μεταξύ των διαμερισμάτων, οι ζώνες σταθερής επίπλωσης και κατωφλιών μέσα στις μονάδες, και τέλος, οι πέργκολες και οι χώροι αναψυχής και αποθήκευσης στα δώματα.
Η σχέση των κεντρικών αυτών χώρων (αυλή/σάλα) με τις επιμέρους ενότητες συμβάλει στη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, στη λειτουργική και ενεργειακή βιωσιμότητα των μονάδων και του συνόλου, διασφαλίζοντας παράλληλα μέγιστη ευελιξία και υψηλής ποιότητας, ανθρώπινο περιβάλλον διαμονής και συλλογικής ζωής.
ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ
Η πρότασή μας αντιμετωπίζει τα οικιστικά συγκροτήματα και τις μονάδες με ενιαίο τρόπο. Το κτίριο, αποτελείται από δύο ασύμμετρες δομές, σχήματος «Π», και εδράζεται στις στάθμες -1.30μ και – 2.40μ, όπως ορίζονται από το τοπογραφικό διάγραμμα του οικοπέδου. Η δυτική γωνία του κτιρίου απελευθερώνεται στο ισόγειο, ώστε να διαμορφωθεί η κεντρική είσοδος στο συγκρότημα, από τον βασικό δρόμο και τους χώρους στάθμευσης, προς το γενναιόδωρο κήπο της κεντρικής αυλής. Έκκεντρα, στη νοτιοανατολική πλευρά, δημιουργείται ένα ακόμη δημόσιο πέραμα-είσοδος στο συγκρότημα, εισάγοντας μια δυναμική, ελεύθερη διαγώνια κίνηση μέσα στον, και από κήπο. Όπως προβλέπεται από την προκήρυξη, σχεδιάζονται προκήπια (πλάτους 2μ) για όλα τα διαμερίσματα του ισογείου.
Έξι κλιμακοστάσια τοποθετούνται στις γωνίες και τα κέντρα των δύο μακρών πλευρών του συνόλου, και συγκεντρώνουν βοηθητικές λειτουργίες όπως ερμάρια, μικρούς αποθηκευτικούς χώρους, μετρητές, σκύβαλα, και υποδομές Η/Μ. Τα κλιμακοστάσια οδηγούν στους κοινόχρηστους χώρους των δωμάτων, όπου, ελαφρές μεταλλικές πέργκολες οργανώνουν χώρους στάσης, παιχνιδιού και αναψυχής για τους κατοίκους. Στην επικράτεια των δωμάτων τοποθετούνται οι πρόσθετοι αποθηκευτικοί χώροι των διαμερισμάτων καθώς και οι απαιτούμενες Η/Μ εγκαταστάσεις (θερμοσίφωνες, πιεστικά, φωτοβολταϊκά, κα) σε σκοτεινές, προστατευμένες και ασφαλείς περιοχές.
ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ / ΜΟΝΑΔΕΣ / ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ
Βασική απόφασή μας είναι η ανάμειξη, και όχι ο διαχωρισμός, των δύο τύπων διαμερισμάτων σε ένα ενιαίο κτιριακό σύνολο. Οργανώνεται τυπικός όροφος, όπου μικρά (40τμ) και μεγάλα διαμερίσματα (62τμ) μοιράζονται κοινά “κατώφλια”, βοηθητικές υποδομές και εγκαταστάσεις, εντείνοντας έτσι την αίσθηση συλλογικότητας, αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας στο συγκρότημα. Διαφορετικές ηλικίες, οικογενειακές δομές, τρόποι ζωής και συνήθειες αναμειγνύονται και συνυπάρχουν.
Ο σχεδιασμός των δύο επιμέρους μονάδων ακολούθησε, με απόλυτη ακρίβεια, όλες τις προδιαγραφές (διαστάσεις, υλικά, ειδικές απαιτήσεις – Η/Μ, επιπλώσεις, κα) που περιγράφονται από τον αγωνοθέτη. Όλα τα διαμερίσματα είναι διαμπερή και διαθέτουν γενναιόδωρους υπαίθριους χώρους στις εξωτερικές όψεις, εξώστες ή προκήπια, αλλά ταυτόχρονα, με μεγάλα ανοίγματα, αναφέρονται και στον κήπο της κεντρικής αυλής.
Το μοντέλο οργάνωσης της «κεντρικής σάλας» εφαρμόζεται και για τους δύο τύπους διαμερισμάτων. Ανάλογα με το μέγεθος της μονάδας, αυτή πλαισιώνεται από δύο ή τέσσερις αυτόνομους χώρους, ίδιων διαστάσεων. Ο κεντρικός αυτός πυρήνας συγκεντρώνει τις λειτουργίες της κουζίνας, του χώρου φαγητού, συνάθροισης και εργασίας, ενώ πλαισιώνεται από τους αναγκαίους βοηθητικούς χώρους WC, λουτρού, στεγνωτηρίου, κα. Έτσι, οι συνήθως καλούμενοι «βοηθητικοί χώροι» τοποθετούνται στο κέντρο της μονάδας και της καθημερινής ζωής των κατοίκων, δημιουργώντας έναν κόμβο τεράστιας συμβολικής, οργανωτικής, κατασκευαστικής και τεχνικής σημασίας.
