Ηλίας Ζέγγελης 1937 – 2026

Αποχαιρετούμε τον Αρχιτέκτονα Ηλία Ζέγγελη

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου αποχαιρετά τον Ηλία Ζέγγελη, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής και διεθνούς αρχιτεκτονικής. Αρχιτέκτονας, διανοητής και δάσκαλος, ο Ηλίας Ζέγγελης άφησε ένα ιδιαίτερα σημαντικό αποτύπωμα στην αρχιτεκτονική σκέψη και εκπαίδευση, επηρεάζοντας, μέσα από το έργο, τη διδασκαλία και την κριτική του προσέγγιση, γενιές αρχιτεκτόνων διεθνώς.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1937, σπούδασε στην Architectural Association (AA) του Λονδίνου, από όπου αποφοίτησε το 1961 και όπου, λίγα χρόνια αργότερα, ξεκίνησε τη μακρά διδακτική του πορεία. Το 1975 συνίδρυσε, μαζί με τους Rem Koolhaas, Zoe Zenghelis και Madelon Vriesendorp, το Office for Metropolitan Architecture (OMA), συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός νέου αρχιτεκτονικού προβληματισμού γύρω από την πόλη, τη μητρόπολη και τη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Αργότερα, μαζί με την Ελένη Gigantes, ίδρυσε το Gigantes Zenghelis Architects, συνεχίζοντας την αρχιτεκτονική του δραστηριότητα στην Ελλάδα και διεθνώς.

Η διδασκαλία αποτέλεσε κεντρικό άξονα της ζωής και του έργου του. Δίδαξε σε ορισμένες από τις σημαντικότερες σχολές αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, επηρεάζοντας διαδοχικές γενιές αρχιτεκτόνων. Ανάμεσα στους φοιτητές του υπήρξε και η Zaha Hadid, ενώ η συνολική προσφορά του στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση αναγνωρίστηκε διεθνώς, μεταξύ άλλων, με την απονομή του Annie Spink Award for Excellence in Architectural Education από το RIBA το 2000.

Ιδιαίτερη υπήρξε και η σχέση του Ηλία Ζέγγελη με την Κύπρο και την κυπριακή αρχιτεκτονική κοινότητα. Η παρουσία και η συμβολή του συνδέθηκαν με σημαντικές στιγμές του αρχιτεκτονικού διαλόγου στον τόπο μας.

Μεταξύ άλλων, διετέλεσε μέλος της Κριτικής Επιτροπής του Διεθνούς Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για το Νέο Κυπριακό Μουσείο, συμβάλλοντας με τη διεθνή εμπειρία, τη γνώση και την κριτική του σκέψη στην αξιολόγηση των προτάσεων ενός από τους σημαντικότερους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο.

Ξεχωριστή θέση στη σχέση του με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Κύπρου κατέχει η παρουσία του, στις 22 Οκτωβρίου 2014, ως προσκεκλημένου ομιλητή στην Ετήσια Διάλεξη εις μνήμην Πάνου Κουλέρμου, όπου παρουσίασε τη διάλεξη με τίτλο “Αρχιτεκτονική και Πόλη: Πλαίσιο, Κέντρο και Όριο”. Η παρουσία του αποτέλεσε μια σημαντική στιγμή συνάντησης και ουσιαστικού διαλόγου με την αρχιτεκτονική κοινότητα της Κύπρου.

Η παρακαταθήκη του Ηλία Ζέγγελη υπερβαίνει το ίδιο το αρχιτεκτονικό του έργο. Βρίσκεται στις ιδέες που καλλιέργησε και προκάλεσε, στην κριτική του προσέγγιση απέναντι στην αρχιτεκτονική και την πόλη και, κυρίως, στους Aρχιτέκτονες που δίδαξε και επηρέασε μέσα από μια εκπαιδευτική πορεία πολλών δεκαετιών.

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου αποχαιρετά με σεβασμό τον Ηλία Ζέγγελη και τιμά τη σημαντική προσφορά του στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και την αρχιτεκτονική εκπαίδευση, καθώς και τους ουσιαστικούς δεσμούς που ανέπτυξε με την Κύπρο και την αρχιτεκτονική της κοινότητα. Tο έργο και η διδασκαλία του αποτελούν μια σημαντική αρχιτεκτονική παρακαταθήκη που θα συνεχίσει να εμπνέει τις επόμενες γενιές.