Ομάδα μελέτης: Ανδρέας Κωνσταντίνου, Ειρήνη Κλειδαρά, Kora Architecture & Design
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΔΕΑ
Το έργο των συνολικά 68 μονάδων κατοίκησης βρίσκεται σε μια προαστιακή περιοχή της Πάφου με αραιή δόμηση και χωρίς σαφή αστικό ιστό. Ανταποκρινόμενη στην πιο πάνω αναγνώριση, η κεντρική ιδέα της πρότασης βασίζεται στη δημιουργία της αίσθησης της γειτονιάς και της τοπικής ταυτότητας μέσω της διαμόρφωσης ενός ανοιχτού χώρου κίνησης πεζών, εκτόνωσης και αναψυχής, ο οποίος αναλαμβάνει πλέον τον χαρακτήρα του παραδοσιακού δρόμου της γειτονιάς.
Ο ΔΡΟΜΟΣ
Ο «δρόμος» δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως χώρος κυκλοφορίας, αλλά ως ο βασικός ανοιχτός χώρος της καθημερινής ζωής, όπου η μετακίνηση συνυπάρχει με τη στάση, το παιχνίδι, τη συνάντηση και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Μέσα από την καθημερινή του χρήση, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τυχαίες συναντήσεις, οικειοποίηση του δημόσιου χώρου και ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών μεταξύ των κατοίκων, στοιχεία που συγκροτούν την έννοια της γειτονιάς.
Ο χώρος οργανώνεται σε ανθρώπινη κλίμακα, δίνοντας έμφαση στον πεζό χρήστη μέσω σημείων στάσης, σκίασης, παιχνιδιού και κοινωνικής συνάθροισης, τα οποία ενεργοποιούν σταδιακά ολόκληρο το μήκος του γραμμικού πάρκου. Το «πάρκο» εμπλουτίζεται με αστικό εξοπλισμό, με στόχο την ενίσχυση της χρήσης και της ελκυστικότητάς του.
Σε επιλεγμένα σημεία κατά μήκος της κίνησης, τοποθετούνται τραπέζια πινγκ πονγκ, ζώνες παιχνιδιού παιδικής χαράς, τραπέζια για συνάθροιση και φαγητό, καθώς και παγκάκια για στάση και χαλάρωση κάτω από τη σκιά των δέντρων.
ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΟΓΚΟΥ
Με βάση τον χαρακτήρα της ευρύτερης περιοχής, δίνεται έμφαση στη διάσπαση του κτιριακού όγκου, με στόχο τη δημιουργία προσβάσεων και οπτικών φυγών από και προς το περιβάλλον του τεμαχίου.
Η σύνδεση του γραμμικού ανοιχτού χώρου με τον δημόσιο χώρο πρασίνου ενισχύει περαιτέρω τη χειρονομία σε αστικό επίπεδο, δημιουργώντας ένα συνεκτικό δίκτυο ζώνης πρασίνου και ενισχύοντας τη συνέχεια της κίνησης, της επικοινωνίας και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
ΜΟΝΑΔΕΣ ΚΑΤΟΙΚΗΣΗΣ
Οι μονάδες έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να επιτυγχάνεται μεγιστοποίηση του καθημερινού χώρου διημέρευσης και έχουν διαμορφωθεί σε δύο ζώνες: τη ζώνη διημέρευσης και τη ζώνη με τις υποστηρικτικές χρήσεις ύπνου και χώρων υγιεινής.
Η διαμπερής οργάνωση του χώρου διημέρευσης επιτρέπει την εξωστρέφεια προς τον κοινόχρηστο διάδρομο κίνησης στους ορόφους και τον κήπο στο ισόγειο, ενισχύοντας τη σχέση μεταξύ της ιδιωτικής ζωής και των κοινόχρηστων χώρων.
Παράλληλα, μέσω της δημιουργίας ενδιάμεσων χώρων – κατωφλιών με μεταβαλλόμενα όρια, ενεργοποιείται και εμπλουτίζεται ο κοινόχρηστος διάδρομος με μια ελεγχόμενη, σταδιακή μετάβαση μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου.
Οι χώροι αυτοί λειτουργούν ως δυνητικές ζώνες συνάντησης και αλληλεπίδρασης, προσφέροντας τη δυνατότητα κοινωνικής επαφής όταν αυτή είναι επιθυμητή, χωρίς να καταργείται η ιδιωτικότητα της κατοικίας, όπως παραδοσιακά συνέβαινε στους ημιυπαίθριους χώρους.
Ανταποκρινόμενοι στην ανάγκη κάθε χρήστη για οικειοποίηση, οι χώροι αυτοί αποτελούν ένα άτυπο πεδίο έκφρασης και διεκδίκησης από τον κάτοικο.
Η αίσθηση ενιαίου χώρου διημέρευσης, σε συνδυασμό με τη μεγιστοποίηση του ωφέλιμου χώρου και την ευελιξία που προσφέρουν οι βεράντες κάθε μονάδας, επιτρέπει την πολλαπλή διαμόρφωση και προσαρμογή του χώρου ανάλογα με τις ανάγκες και τον τρόπο ζωής των ενοίκων. Με αυτόν τον τρόπο, η κατοικία αποκτά έναν πιο δυναμικό χαρακτήρα, ικανό να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της καθημερινής ζωής.
ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΟΓΚΟΥ
Η διάσπαση των κτιριακών όγκων σε επιμέρους τμήματα έχει ως στόχο την επίτευξη κλίμακας γειτονιάς, τη δημιουργία οπτικών φυγών και προσβάσεων προς τον περιβάλλοντα χώρο και το δημόσιο πράσινο.
Επιπρόσθετα, τμήματα όγκου αφαιρούνται για τη σηματοδότηση εισόδων, την ενοποίηση του κεντρικού γραμμικού χώρου με το δημόσιο πράσινο και τη δημιουργία φιλόξενων καλυμμένων χώρων πρόσβασης και στάσης.
Οι κατακόρυφες συνδέσεις – σκάλες χωροθετούνται σε κεντρικά σημεία ανάμεσα στους όγκους και είναι ορατές και αναγνώσιμες από τον κοινόχρηστο χώρο.
ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Η εκμετάλλευση του κλίματος της Κύπρου επιτρέπει τη χρήση ημιυπαίθριων διαδρόμων για την πρόσβαση στις μονάδες κατοίκησης.
Οι μονάδες απολαμβάνουν φυσικό αερισμό μέσω μονού διαδρόμου, διαμπερούς τυπολογίας δωματίων και κατακόρυφων κενών που εκτείνονται από το ισόγειο μέχρι και τον τελευταίο όροφο.
Επιπρόσθετα, γίνεται χρήση διάτρητων στοιχείων ως σύστημα σκιασμού και οπτικού φιλτραρίσματος από έξω προς τα μέσα, ενώ η οπτική από το εσωτερικό προς τα έξω διατηρείται χωρίς περιορισμό της θέας.
Η επιλογή των υλικών των εξωτερικών δαπέδων είναι περιβαλλοντικά φιλική, με διαμόρφωση μεγάλης έκτασης υδατοπερατών επιφανειών και τοπιοτέχνηση με μεσογειακά φυτά μεγάλης προσαρμοστικότητας και χαμηλών αναγκών ποτίσματος και περιποίησης.
ΚΟΣΤΟΣ, ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΦΕΡΟΝΤΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ
Η κατασκευαστική απλότητα επιτυγχάνεται μέσω της επαναλαμβανόμενης τυπολογίας μονάδων καθ’ ύψος, η οποία επιτρέπει τη μείωση του κόστους, την ταχύτητα κατασκευής, την τυποποίηση του σκελετού και της τοιχοποιίας, καθώς και την εύκολη διέλευση των ηλεκτρομηχανολογικών σωλήνων από όροφο σε όροφο.
Ο φέρων οργανισμός από οπλισμένο σκυρόδεμα διαμορφώνεται με ορθολογικά ανοίγματα και μικρούς προβόλους, επιδιώκοντας τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης σκυροδέματος και οπλισμού. Παράλληλα, ο στατικός κάνναβος οργανώνεται σε αντιστοιχία με τη διάταξη των κατοικιών και των μεσότοιχων, εξασφαλίζοντας αποδοτική στατική λειτουργία και κατασκευαστική οικονομία.
Η επιλογή των υλικών ακολουθεί τις ίδιες αρχές οικονομίας, ανθεκτικότητας και περιορισμένων απαιτήσεων συντήρησης. Στο κέλυφος και στα δάπεδα χρησιμοποιούνται υλικά χαμηλού κόστους και μεγάλης διάρκειας ζωής. Οι εξωτερικές επιστρώσεις διαμορφώνονται με βοτσαλωτό δάπεδο, συμπιεσμένο χώμα και τριφτό σκυρόδεμα, ενώ στις εξωτερικές τοιχοποιίες χρησιμοποιείται διπλή οπτοπλινθοδομή πάχους 10 εκ. με ενδιάμεση θερμομόνωση και τελείωμα γραφιάτο ή ανεπίχριστο σκυρόδεμα.
Η ηλεκτρομηχανολογική οργάνωση της ανάπτυξης βασίζεται στην τυποποίηση των εγκαταστάσεων και στη συγκέντρωση των υγρών χώρων σε κοινές κατακόρυφες ζώνες, μειώνοντας το μήκος των δικτύων και το κόστος κατασκευής.
Παράλληλα, προβλέπονται απλά και ενεργειακά αποδοτικά συστήματα, τα οποία περιορίζουν το λειτουργικό κόστος και διευκολύνουν τη συντήρηση του συγκροτήματος.
